Przekraczanie dziesiątki
Kiedy dwie pojedyncze cyfry dają razem więcej niż dziesięć, odpowiedzi nie trzeba pamiętać. Przejdź przez dziesiątkę: uzupełnij pierwszą liczbę do dziesięciu i dodaj do tego resztę.
8 + 7 = 8 + 2 + 5 = 10 + 5 = 15
Ósemce brakuje dwóch do dziesięciu, więc weź dwa z siódemki. Zostaje pięć, a dziesięć plus pięć widać bez liczenia.
6 + 9 = 6 + 4 + 5 = 15
Dziesiątka to najwygodniejsze miejsce w liczeniu w pamięci i dlatego warto najpierw tam trafić. Doliczanie od dziesięciu nie jest już liczeniem, tylko czytaniem: 10 + 3 to trzynaście i to się po prostu widzi.
Pierwszy krok to uzupełnienie do dziesięciu i na nim ten sposób się opiera. Tamta strona uczy pięciu par, a tutaj one naprawdę pracują.
Ten sam ruch działa wstecz przy odejmowaniu: 15 − 7 to najpierw pięć w dół do dziesięciu, a potem jeszcze dwa, czyli 8. Odejmowanie przez doliczanie zatrzymuje się na tej samej dziesiątce, tylko w przeciwnym kierunku, w górę od mniejszej liczby.
Ćwicz
Ćwiczenie pyta najpierw o uzupełnienie, a potem o całą sumę. Każde zadanie przekracza granicę dziesiątki, bo tylko tam ten sposób jest potrzebny.
Sposoby liczenia w pamięci
Dodawanie i odejmowanie
Mnożenie
- Mnożenie przez osiemTrzy podwojenia z rzędu, a po drodze dostajesz za darmo dwójki i czwórki.
- Kwadraty jako punkty zaczepieniaNaucz się dziewięciu kwadratów na pamięć i dochodź od nich do sąsiednich iloczynów. Najtrudniejszy róg tabliczki mnożenia leży tuż obok kwadratów.
- Mnożenie przez dziewięćTak naprawdę to mnożenie przez dziesięć i jedno odejmowanie.
- Mnożenie w częściachRozłóż większy czynnik na dziesiątki i jedności, pomnóż każdą część osobno, a potem dodaj.
- Mnożenie liczb dwucyfrowychRozłóż jeden czynnik i pomnóż drugi przez każdą część. Nic nowego, tylko jedna warstwa więcej.
- Zaokrąglanie w mnożeniuPomnóż przez pobliską okrągłą liczbę i popraw na końcu. Poprawka to różnica razy drugi czynnik.
- Połowienie i podwajanieMnożenie przez pięć to mnożenie przez dziesięć i połowienie. Połowienie jednego czynnika przy podwojeniu drugiego nie zmienia iloczynu.
- Mnożenie przez jedenaścieRozsuń cyfry i wstaw ich sumę w środek. Gdy suma przekroczy dziewięć, jedno przechodzi na cyfrę po lewej.
- Kwadrat dowolnej liczby dwucyfrowejWybierz najbliższą wielokrotność dziesięciu. Przesuń do niej jeden czynnik, a drugi o tyle samo w przeciwną stronę, pomnóż nowe czynniki i dodaj kwadrat przesunięcia.
- Różnica kwadratówGdy dwa czynniki leżą w tej samej odległości od okrągłej liczby, podnieś do kwadratu liczbę między nimi i odejmij kwadrat odległości.
- Kwadraty liczb kończących się piątkąOdrzuć końcową piątkę, pomnóż resztę przez następną liczbę i dopisz 25. Kwadrat 35 to 3 × 4 i 25, czyli 1225.
Dzielenie
Sprawdzanie
Liczenie w pamięci