pelala.net

Zaloguj się

Polski

ČeštinaDanskDeutschEesti keelEnglishEspañolFrançaisItalianoLatviešuLietuviųMagyarNederlandsNorskPolskiPortuguêsSuomiSvenskaTürkçeРусскийУкраїнськаالعربية日本語한국어

Uzupełnienia do dziesięciu

Dwie liczby jednocyfrowe, które dają razem dziesięć, tworzą uzupełnienie do dziesięciu. Takich par jest tylko pięć:

1 + 9   2 + 8   3 + 7   4 + 6   5 + 5

Tych pięciu par warto nauczyć się tak, żeby odpowiedź przychodziła zupełnie bez liczenia. Wszystko inne w liczeniu w pamięci robi się wtedy łatwiejsze, bo przekroczenie progu dziesiątkowego sprowadza się do uzupełnienia do dziesięciu.

Weź 8 + 5. Ósemce brakuje dwóch do dziesięciu, więc weź dwa z piątki. Zostają trzy, a odpowiedź to 13. W odejmowaniu ta sama zasada działa wstecz: 13 − 5 to najpierw odjęcie trzech do dziesięciu, a potem jeszcze dwóch, co daje 8.

Ćwicz

Kiedy pary zaczną przychodzić bez myślenia, spróbuj ich w prawdziwej grze. Przekraczanie progu dziesiątkowego wraca w dodawaniu bez przerwy i za każdym razem sprowadza się do jednej z tych pięciu par.

Sposoby liczenia w pamięci

Dodawanie i odejmowanie

• Uzupełnienia do dziesięciuPodstawa liczenia w pamięci. Naucz się pięciu par i przećwicz je tutaj.
• Przekraczanie dziesiątkiGdy suma przekracza dziesięć, zawsze zatrzymaj się po drodze na dziesiątce. Uzupełnij pierwszą liczbę do dziesięciu i dodaj resztę.
• Dodawanie od lewejW pamięci dodaje się od wyższych rzędów, a nie od niższych jak na kartce. Zacznij od dziesiątek drugiej liczby.
• Odejmowanie częściamiOdejmij najpierw dziesiątki odjemnika, potem jego jedności. Tak samo jak przy dodawaniu, tylko w drugą stronę.
• Odejmowanie przez doliczanieZamiast pożyczać, doliczaj od mniejszej liczby. W pierwszym kroku zawsze korzystasz z uzupełnienia do dziesięciu.
• Zaokrąglenie i poprawkaGdy dodawana liczba albo odjemnik leży tuż poniżej okrągłej, licz na okrągłej i popraw na końcu. Przy dodawaniu odejmij, przy odejmowaniu dodaj.
• Stała różnicaPrzesuń obie liczby o tyle samo, aż odejmowana stanie się okrągła. Różnica się nie zmienia i poprawka nie jest potrzebna.

Mnożenie

• Mnożenie przez osiemTrzy podwojenia z rzędu, a po drodze dostajesz za darmo mnożenie przez dwa i przez cztery.
• Kwadraty jako punkty zaczepieniaNaucz się dziewięciu kwadratów na pamięć i wyprowadzaj z nich sąsiednie iloczyny. Najtrudniejszy róg tabliczki mnożenia leży tuż obok kwadratów.
• Mnożenie przez dziewięćTak naprawdę to mnożenie przez dziesięć i jedno odejmowanie.
• Mnożenie częściamiRozłóż większy czynnik na dziesiątki i jedności, pomnóż każdą część osobno, a potem dodaj.
• Mnożenie liczb dwucyfrowychRozłóż jeden czynnik i pomnóż drugi w całości przez każdą część. Nic nowego, tylko jedna warstwa więcej.
• Zaokrąglanie w mnożeniuPomnóż przez pobliską okrągłą liczbę i popraw na końcu. Poprawka to różnica razy drugi czynnik.
• Połowienie i podwajanieMnożenie przez pięć to mnożenie przez dziesięć i połowienie. Połowienie jednego czynnika przy podwojeniu drugiego nie zmienia iloczynu.
• Mnożenie przez jedenaścieRozsuń cyfry liczby dwucyfrowej i wstaw ich sumę w środek. Gdy suma przekroczy dziewięć, w środek idzie tylko jej cyfra jedności, a jedynkę dodaj do cyfry po lewej.
• Kwadrat dowolnej liczby dwucyfrowejWybierz najbliższą wielokrotność dziesięciu. Przesuń do niej jeden czynnik, a drugi o tyle samo w przeciwną stronę, pomnóż nowe czynniki i dodaj kwadrat przesunięcia.
• Różnica kwadratówGdy dwa czynniki leżą w tej samej odległości od okrągłej liczby, podnieś do kwadratu liczbę leżącą dokładnie pośrodku między nimi i odejmij kwadrat odległości.
• Kwadraty liczb kończących się piątkąOdrzuć końcową piątkę, pomnóż to, co zostanie, przez następną liczbę i dopisz 25. Na przykład kwadrat 35: 3 × 4 = 12 i na końcu 25, wychodzi 1225.

Dzielenie

• Dzielenie częściamiDzielenie to pytanie o mnożenie zadane od tyłu. Większą dzielną rozłóż na części, które dzielą się łatwo.
• Dzielenie z resztąKiedy dzielenie nie wychodzi równo, odpowiedzią jest iloraz i reszta. Sama okrągła wielokrotność dzielnika mówi już mniej więcej, jak duży jest wynik.
• Połowienie w dzieleniuDzielenie przez cztery to dwa połowienia, przez osiem trzy. Dzielenie przez pięć to podwojenie, a potem dzielenie przez dziesięć.
• Rozkładanie dzielnikaGdy dzielnik rozkłada się na czynniki, podziel dwa razy z rzędu, za każdym razem przez liczbę mniejszą od dzielnika. Dzielenie przez sześć to dzielenie przez dwa, a potem przez trzy.
• Upraszczanie dzieleniaPodziel obie liczby przez ten sam czynnik. Iloraz zostaje ten sam, a dalej liczysz na mniejszych liczbach.
• Cechy podzielnościZanim podzielisz, prawie na pierwszy rzut oka widać, czy dzielenie wyjdzie bez reszty.

Sprawdzanie

• Szacowanie wynikuZaokrąglij, oszacuj odpowiedź i dopiero potem licz dokładnie. Wtedy duży błąd nie przejdzie niezauważony.
• Próba dziewiątkowaZredukuj każdą liczbę do jednej cyfry, wielokrotnie dodając jej cyfry. Jeśli dodawanie lub mnożenie jest poprawne, musi się zgadzać także dla postaci zredukowanych.

Liczenie w pamięci