pelala.net

Zaloguj się

Polski

DeutschEesti keelEnglishEspañolFrançaisItalianoLatviešuNorskPolskiSuomiSvenskaРусскийУкраїнська

Odejmowanie przez doliczanie

Odejmowanie wydaje się łatwe i właśnie to czyni je niebezpiecznym: tam, gdzie trzeba pożyczyć, ludzie się spieszą i mylą. Ale pożyczka wcale nie jest potrzebna.

52 − 38: 38 → 40 to 2, 40 → 52 to 12, razem 14

Ruch ma zawsze dwie części. Najpierw uzupełnij mniejszą liczbę do następnej pełnej dziesiątki, korzystając z uzupełnienia do dziesięciu. Potem policz stamtąd do większej liczby, co idzie gładko, bo działania na pełnych dziesiątkach są łatwe. Na koniec dodaj do siebie oba odstępy.

Dokładnie tak samo działa to przy małych liczbach: 13 − 5 to 5 → 10, czyli 5, oraz 10 → 13, czyli 3, razem 8.

Nie chodzi tu o tempo. Chodzi o to, że nigdzie nie ma pożyczki. Każdy krok jest dodawaniem, a dodawanie robi się pewniej.

Ćwicz

Wiele odejmowań wymaga pożyczki, więc ten sposób szybko się zwraca. Ćwiczenie daje tylko zadania, w których pożyczka byłaby potrzebna, i pyta o wszystkie trzy kroki osobno: ile brakuje do pełnej dziesiątki, jaki jest krok stamtąd do większej liczby i ile wynosi ich suma.

Sposoby liczenia w pamięci

Dodawanie i odejmowanie

• Uzupełnienia do dziesięciuPodstawa liczenia w pamięci. Naucz się pięciu par i przećwicz je tutaj.
• Przekraczanie dziesiątkiPrzekraczając dziesiątkę, zawsze przez nią przechodź. Uzupełnij pierwszą liczbę do dziesięciu i dodaj resztę.
• Dodawanie od lewejW pamięci dodaje się od wyższych rzędów, a nie od niższych jak na kartce. Zacznij od dziesiątek.
• Odejmowanie w częściachNajpierw odejmij dziesiątki, potem jedności. Ten sam ruch co w dodawaniu, tylko w drugą stronę.
• Odejmowanie przez doliczanieZamiast pożyczać, doliczaj od mniejszej liczby. Pierwszy krok zawsze korzysta z uzupełnienia do dziesięciu.
• Zaokrąglenie i poprawkaGdy liczba leży tuż poniżej okrągłej, licz na okrągłej i popraw na końcu. Przy dodawaniu odejmij, przy odejmowaniu dodaj.
• Stała różnicaPrzesuń obie liczby o tyle samo, aż odejmowana stanie się okrągła. Różnica się nie zmienia i poprawka nie jest potrzebna.

Mnożenie

• Mnożenie przez osiemTrzy podwojenia z rzędu, a po drodze dostajesz za darmo dwójki i czwórki.
• Kwadraty jako punkty zaczepieniaNaucz się dziewięciu kwadratów na pamięć i dochodź od nich do sąsiednich iloczynów. Najtrudniejszy róg tabliczki mnożenia leży tuż obok kwadratów.
• Mnożenie przez dziewięćTak naprawdę to mnożenie przez dziesięć i jedno odejmowanie.
• Mnożenie w częściachRozłóż większy czynnik na dziesiątki i jedności, pomnóż każdą część osobno, a potem dodaj.
• Mnożenie liczb dwucyfrowychRozłóż jeden czynnik i pomnóż drugi przez każdą część. Nic nowego, tylko jedna warstwa więcej.
• Zaokrąglanie w mnożeniuPomnóż przez pobliską okrągłą liczbę i popraw na końcu. Poprawka to różnica razy drugi czynnik.
• Połowienie i podwajanieMnożenie przez pięć to mnożenie przez dziesięć i połowienie. Połowienie jednego czynnika przy podwojeniu drugiego nie zmienia iloczynu.
• Mnożenie przez jedenaścieRozsuń cyfry i wstaw ich sumę w środek. Gdy suma przekroczy dziewięć, jedynkę dodaj do cyfry po lewej.
• Kwadrat dowolnej liczby dwucyfrowejWybierz najbliższą wielokrotność dziesięciu. Przesuń do niej jeden czynnik, a drugi o tyle samo w przeciwną stronę, pomnóż nowe czynniki i dodaj kwadrat przesunięcia.
• Różnica kwadratówGdy dwa czynniki leżą w tej samej odległości od okrągłej liczby, podnieś do kwadratu liczbę leżącą dokładnie pośrodku między nimi i odejmij kwadrat odległości.
• Kwadraty liczb kończących się piątkąOdrzuć końcową piątkę, pomnóż to, co zostanie, przez następną liczbę i dopisz 25. Kwadrat 35 to 3 × 4 = 12 z dopisanym 25, czyli 1225.

Dzielenie

• Dzielenie w częściachDzielenie to pytanie o mnożenie zadane od tyłu. Większą dzielną rozłóż na części, które dzielą się łatwo.
• Dzielenie z resztąKiedy dzielenie nie wychodzi równo, odpowiedzią jest iloraz i reszta. Ten sam ruch mówi też, jak duży jest wynik.
• Połowienie w dzieleniuDzielenie przez cztery to dwa połowienia, przez osiem trzy. Dzielenie przez pięć to podwojenie, a potem dzielenie przez dziesięć.
• Rozkładanie dzielnikaGdy dzielnik rozkłada się na czynniki, podziel dwa razy z rzędu przez mniejsze liczby. Dzielenie przez sześć to dzielenie przez dwa, a potem przez trzy.
• Upraszczanie dzieleniaPodziel obie liczby przez ten sam czynnik. Iloraz zostaje ten sam, a dalej liczysz na mniejszych liczbach.
• Cechy podzielnościZanim podzielisz, prawie na pierwszy rzut oka widać, czy dzielenie wyjdzie bez reszty.

Sprawdzanie

• Szacowanie wielkościZaokrąglij, oszacuj odpowiedź i dopiero potem licz dokładnie. Wtedy duży błąd nie przejdzie.
• Próba dziewiątkowaZredukuj każdą liczbę do jednej cyfry, wielokrotnie dodając jej cyfry. Jeśli działanie jest poprawne, musi się zgadzać także dla postaci zredukowanych.

Liczenie w pamięci