pelala.net

Zaloguj się

Polski

Eesti keelEnglishEspañolDeutschFrançaisPolskiItalianoSuomi

Odejmowanie przez doliczanie

Odejmowanie wydaje się łatwe i właśnie to czyni je niebezpiecznym: tam, gdzie trzeba pożyczyć, ludzie się spieszą i mylą. Ale pożyczka wcale nie jest potrzebna.

52 − 38: 38 → 40 to 2, 40 → 52 to 12, razem 14

Ruch ma zawsze dwie części. Najpierw uzupełnij mniejszą liczbę do następnej pełnej dziesiątki, korzystając z uzupełnienia do dziesięciu. Potem policz stamtąd do większej liczby, co idzie gładko, bo działania na pełnych dziesiątkach robi się w pamięci. Na koniec dodaj obie przerwy do siebie.

Dokładnie tak samo działa to przy małych liczbach: 13 − 5 to 5 → 10 czyli 5 oraz 10 → 13 czyli 3, razem 8.

Nie chodzi tu o tempo. Chodzi o to, że nigdzie nie ma pożyczki. Każdy krok jest dodawaniem, a dodawanie robi się pewniej.

Ćwicz

Wiele odejmowań wymaga pożyczki, więc ten sposób szybko się zwraca. Ćwiczenie daje tylko zadania, w których pożyczka byłaby potrzebna, i pyta o wszystkie trzy kroki osobno: ile brakuje do pełnej dziesiątki, jaki jest krok stamtąd do większej liczby i ile wynosi ich suma.

Sposoby liczenia w pamięci

Dodawanie i odejmowanie

• Uzupełnienia do dziesięciuPodstawa liczenia w pamięci. Naucz się pięciu par i przećwicz je tutaj.
• Przekraczanie dziesiątkiPrzekraczając dziesiątkę, zawsze przez nią przechodź. Uzupełnij pierwszą liczbę do dziesięciu i dodaj resztę.
• Dodawanie od lewejW pamięci dodaje się od większych rzędów, a nie od mniejszych jak na kartce. Zacznij od dziesiątek.
• Odejmowanie w częściachNajpierw odejmij dziesiątki, potem jedności. Ten sam ruch co w dodawaniu, tylko w drugą stronę.
• Odejmowanie przez doliczanieZamiast pożyczać, doliczaj od mniejszej liczby. Pierwszy krok to zawsze uzupełnienie do dziesięciu.
• Zaokrąglenie i poprawkaGdy liczba leży tuż poniżej okrągłej, licz na okrągłej i popraw na końcu. Przy dodawaniu odejmij, przy odejmowaniu dodaj.
• Stała różnicaPrzesuń obie liczby o tyle samo, aż odejmowana stanie się okrągła. Różnica się nie zmienia i poprawka nie jest potrzebna.

Mnożenie

• Mnożenie przez osiemTrzy podwojenia z rzędu, a po drodze dostajesz za darmo dwójki i czwórki.
• Kwadraty jako punkty zaczepieniaNaucz się dziewięciu kwadratów na pamięć i dochodź od nich do sąsiednich iloczynów. Najtrudniejszy róg tabliczki mnożenia leży tuż obok kwadratów.
• Mnożenie przez dziewięćTak naprawdę to mnożenie przez dziesięć i jedno odejmowanie.
• Mnożenie w częściachRozłóż większy czynnik na dziesiątki i jedności, pomnóż każdą część osobno, a potem dodaj.
• Mnożenie liczb dwucyfrowychRozłóż jeden czynnik i pomnóż drugi przez każdą część. Nic nowego, tylko jedna warstwa więcej.
• Zaokrąglanie w mnożeniuPomnóż przez pobliską okrągłą liczbę i popraw na końcu. Poprawka to różnica razy drugi czynnik.
• Połowienie i podwajanieMnożenie przez pięć to mnożenie przez dziesięć i połowienie. Połowienie jednego czynnika przy podwojeniu drugiego nie zmienia iloczynu.
• Mnożenie przez jedenaścieRozsuń cyfry i wstaw ich sumę w środek. Gdy suma przekroczy dziewięć, jedno przechodzi na cyfrę po lewej.
• Kwadrat dowolnej liczby dwucyfrowejWybierz najbliższą wielokrotność dziesięciu. Przesuń do niej jeden czynnik, a drugi o tyle samo w przeciwną stronę, pomnóż nowe czynniki i dodaj kwadrat przesunięcia.
• Różnica kwadratówGdy dwa czynniki leżą w tej samej odległości od okrągłej liczby, podnieś do kwadratu liczbę między nimi i odejmij kwadrat odległości.
• Kwadraty liczb kończących się piątkąOdrzuć końcową piątkę, pomnóż resztę przez następną liczbę i dopisz 25. Kwadrat 35 to 3 × 4 i 25, czyli 1225.

Dzielenie

• Dzielenie w częściachDzielenie to pytanie o mnożenie zadane od tyłu. Większą dzielną rozłóż na części, które dzielą się łatwo.
• Dzielenie z resztąKiedy dzielenie nie wychodzi równo, odpowiedzią jest iloraz i reszta. Ten sam ruch mówi też, jak duży jest wynik.
• Połowienie w dzieleniuDzielenie przez cztery to dwa połowienia, przez osiem trzy. Dzielenie przez pięć to podwojenie i podział przez dziesięć.
• Rozkładanie dzielnikaGdy dzielnik rozkłada się na czynniki, podziel dwa razy z rzędu mniejszymi liczbami. Dzielenie przez sześć to dzielenie przez dwa, a potem przez trzy.
• Upraszczanie dzieleniaPodziel obie liczby przez ten sam czynnik. Iloraz zostaje ten sam, a dalej liczysz na mniejszych liczbach.
• Cechy podzielnościZanim podzielisz, prawie na pierwszy rzut oka widać, czy dzielenie wyjdzie bez reszty.

Sprawdzanie

• Szacowanie wielkościZaokrąglij, weź przybliżoną odpowiedź i dopiero potem licz dokładnie. Wtedy duży błąd nie przejdzie.
• Próba dziewiątkowaZredukuj każdą liczbę do jednej cyfry, wielokrotnie dodając jej cyfry. Jeśli działanie jest poprawne, musi się zgadzać także dla postaci zredukowanych.

Liczenie w pamięci