Upraszczanie dzielenia
Iloraz nie zmienia się, jeśli obie liczby podzielisz przez ten sam czynnik. Daje to dzieleniu jego najleniwszy sposób: zmniejsz obie strony, zanim cokolwiek policzysz.
150 : 30 = 15 : 3 = 5
Obie liczby kończą się zerem, więc skreśl po jednym zerze z każdej. Zostaje fakt z tabliczki mnożenia. Jeśli obie kończą się dwoma zerami, skreśl po dwa: 4200 : 600 = 42 : 6 = 7.
To samo działa, gdy liczby nie kończą się zerami, ale mają wspólny czynnik:
96 : 12 = 24 : 3 = 8
Obie dzielą się przez cztery, więc podziel obie przez cztery. 96 : 12 nie ma w tabliczce mnożenia, 24 : 3 ma. Wspólny czynnik pomagają wypatrzyć cechy podzielności.
Odejmowanie ma sposób zbudowany na dokładnie tej samej myśli: stałą różnicę. Tam przesuwasz obie liczby o tyle samo i różnica się nie zmienia; tutaj dzielisz obie przez ten sam czynnik i nie zmienia się iloraz.
Nie myl tego z rozkładaniem dzielnika. Tam dzielisz samą dzielną, dwa razy z rzędu, a odpowiedź pojawia się dopiero w drugim kroku. Tutaj dzielisz obie naraz, a iloraz jest ten sam przez cały czas.
Ćwicz
Ćwiczenie pokazuje zmniejszony dzielnik i pyta, czym staje się dzielna. Drugi krok jest wtedy faktem z tabliczki mnożenia. W połowie zadań da się skreślić zero, w drugiej połowie wspólny czynnik musisz znaleźć samodzielnie.
Sposoby liczenia w pamięci
Dodawanie i odejmowanie
Mnożenie
- Mnożenie przez osiemTrzy podwojenia z rzędu, a po drodze dostajesz za darmo dwójki i czwórki.
- Kwadraty jako punkty zaczepieniaNaucz się dziewięciu kwadratów na pamięć i dochodź od nich do sąsiednich iloczynów. Najtrudniejszy róg tabliczki mnożenia leży tuż obok kwadratów.
- Mnożenie przez dziewięćTak naprawdę to mnożenie przez dziesięć i jedno odejmowanie.
- Mnożenie w częściachRozłóż większy czynnik na dziesiątki i jedności, pomnóż każdą część osobno, a potem dodaj.
- Mnożenie liczb dwucyfrowychRozłóż jeden czynnik i pomnóż drugi przez każdą część. Nic nowego, tylko jedna warstwa więcej.
- Zaokrąglanie w mnożeniuPomnóż przez pobliską okrągłą liczbę i popraw na końcu. Poprawka to różnica razy drugi czynnik.
- Połowienie i podwajanieMnożenie przez pięć to mnożenie przez dziesięć i połowienie. Połowienie jednego czynnika przy podwojeniu drugiego nie zmienia iloczynu.
- Mnożenie przez jedenaścieRozsuń cyfry i wstaw ich sumę w środek. Gdy suma przekroczy dziewięć, jedno przechodzi na cyfrę po lewej.
- Kwadrat dowolnej liczby dwucyfrowejWybierz najbliższą wielokrotność dziesięciu. Przesuń do niej jeden czynnik, a drugi o tyle samo w przeciwną stronę, pomnóż nowe czynniki i dodaj kwadrat przesunięcia.
- Różnica kwadratówGdy dwa czynniki leżą w tej samej odległości od okrągłej liczby, podnieś do kwadratu liczbę między nimi i odejmij kwadrat odległości.
- Kwadraty liczb kończących się piątkąOdrzuć końcową piątkę, pomnóż resztę przez następną liczbę i dopisz 25. Kwadrat 35 to 3 × 4 i 25, czyli 1225.
Dzielenie
Sprawdzanie
Liczenie w pamięci