Dzielenie z resztą
Wiele dzieleń z życia nie wychodzi równo. Jeśli 130 osób potrzebuje autobusów po 45 miejsc, 130 : 45 nie oznacza 2,89 autobusu. Oznacza dwa pełne autobusy i 40 osób, które zostały, więc potrzebny jest trzeci. Odpowiedzią jest iloraz i reszta, a tutaj to reszta rozstrzyga sprawę.
Ruch jest ten sam co w dzieleniu w częściach: weź okrągłą wielokrotność dzielnika, która mieści się w dzielnej, i zobacz, co zostaje.
347 : 8 → 8 × 40 = 320, zostaje 27 → 8 × 3 = 24, zostaje 3
Iloraz to 40 + 3, czyli 43, a reszta wynosi 3. Rozpisane: 347 = 8 × 43 + 3.
Przybliżona odpowiedź przychodzi już z pierwszym krokiem. Gdy tylko wiesz, że 8 × 40 się mieści, wiesz też, że odpowiedź jest w okolicach czterdziestu. Jeśli nie potrzeba więcej dokładności, nie potrzeba też więcej pracy. Dlatego działa to również jako szacowanie wielkości dla dzielenia, tak samo jak przy dodawaniu i mnożeniu.
Reszta jest zawsze mniejsza od dzielnika. Jeśli reszta jest co najmniej tak duża jak dzielnik, dzielnik mieści się jeszcze raz, a iloraz był za mały. To także najszybszy sposób na sprawdzenie własnej odpowiedzi.
Ćwicz
Ćwiczenie podaje okrągłą wielokrotność i pyta o trzy kroki: ten iloczyn, to co zostaje, oraz resztę. Iloraz jest sumą ilorazów cząstkowych, czyli 40 + 3 = 43.
Sposoby liczenia w pamięci
Dodawanie i odejmowanie
Mnożenie
- Mnożenie przez osiemTrzy podwojenia z rzędu, a po drodze dostajesz za darmo dwójki i czwórki.
- Kwadraty jako punkty zaczepieniaNaucz się dziewięciu kwadratów na pamięć i dochodź od nich do sąsiednich iloczynów. Najtrudniejszy róg tabliczki mnożenia leży tuż obok kwadratów.
- Mnożenie przez dziewięćTak naprawdę to mnożenie przez dziesięć i jedno odejmowanie.
- Mnożenie w częściachRozłóż większy czynnik na dziesiątki i jedności, pomnóż każdą część osobno, a potem dodaj.
- Mnożenie liczb dwucyfrowychRozłóż jeden czynnik i pomnóż drugi przez każdą część. Nic nowego, tylko jedna warstwa więcej.
- Zaokrąglanie w mnożeniuPomnóż przez pobliską okrągłą liczbę i popraw na końcu. Poprawka to różnica razy drugi czynnik.
- Połowienie i podwajanieMnożenie przez pięć to mnożenie przez dziesięć i połowienie. Połowienie jednego czynnika przy podwojeniu drugiego nie zmienia iloczynu.
- Mnożenie przez jedenaścieRozsuń cyfry i wstaw ich sumę w środek. Gdy suma przekroczy dziewięć, jedno przechodzi na cyfrę po lewej.
- Kwadrat dowolnej liczby dwucyfrowejWybierz najbliższą wielokrotność dziesięciu. Przesuń do niej jeden czynnik, a drugi o tyle samo w przeciwną stronę, pomnóż nowe czynniki i dodaj kwadrat przesunięcia.
- Różnica kwadratówGdy dwa czynniki leżą w tej samej odległości od okrągłej liczby, podnieś do kwadratu liczbę między nimi i odejmij kwadrat odległości.
- Kwadraty liczb kończących się piątkąOdrzuć końcową piątkę, pomnóż resztę przez następną liczbę i dopisz 25. Kwadrat 35 to 3 × 4 i 25, czyli 1225.
Dzielenie
Sprawdzanie
Liczenie w pamięci