Δοκιμή του εννιά

Κάθε αριθμός μπορεί να γίνει ένα μόνο ψηφίο: πρόσθεσε τα ψηφία του και επανάλαβε μέχρι να μείνει ένα ψηφίο. Το 47 δίνει 4 + 7 = 11 και μετά 1 + 1 = 2.

Όλο το νόημα του ελέγχου είναι ότι αυτή η μετατροπή δεν χαλάει την πρόσθεση ούτε τον πολλαπλασιασμό. Αν η πράξη ισχύει για τους αριθμούς, πρέπει να ισχύει και για τις μονοψήφιες μορφές τους:

47 × 23 = 1081 → 2 × 5 = 10 → 1, και 1081 → 1. Ταιριάζει.

Αν αυτά τα δύο δεν ταιριάζουν, το αποτέλεσμα έχει σίγουρα λάθος. Ο ίδιος ο έλεγχος είναι εύκολος, γιατί όλες οι πράξεις γίνονται με μονοψήφιους αριθμούς.

Μια ειλικρινής προειδοποίηση. Ο έλεγχος βρίσκει λάθη, αλλά δεν αποδεικνύει ότι το αποτέλεσμα είναι σωστό. Ένα λάθος αποτέλεσμα μπορεί να δώσει κατά τύχη την ίδια μονοψήφια μορφή, και μια περίπτωση είναι ιδιαίτερα συχνή: η αντιμετάθεση ψηφίων. Το 1081 και το 1801 καταλήγουν και τα δύο στο ένα, άρα αυτό το λάθος ο έλεγχος δεν το βλέπει.

Γι' αυτό ακριβώς πάει ζευγάρι με την εκτίμηση του αποτελέσματος. Η εκτίμηση δείχνει αν το αποτέλεσμα έχει τη σωστή τάξη μεγέθους, και η δοκιμή του εννιά πιάνει πολλά από τα μικρότερα λάθη που δεν αλλάζουν την τάξη μεγέθους.

Το ίδιο άθροισμα ψηφίων εμφανίζεται και στα κριτήρια διαιρετότητας, εκεί για τη διαιρετότητα με το εννιά.

Εξασκήσου

Η άσκηση δίνει μια έτοιμη πράξη και εσύ μετατρέπεις τέσσερις αριθμούς σε μονοψήφιους: τους δύο παράγοντες, το γινόμενο των δύο μονοψήφιων μορφών και το αποτέλεσμα. Τα δύο τελευταία πρέπει να συμπίπτουν, και αυτός είναι όλος ο έλεγχος.

Τεχνικές νοερών υπολογισμών

Πρόσθεση και αφαίρεση

Πολλαπλασιασμός

Διαίρεση

Έλεγχος

Νοεροί υπολογισμοί